Naïef vredelievend of principieel haatdragend

De eerste blog die ik schrijf zonder dat het echt over de camino gaat, schrijf ik meteen over een gevoelig onderwerp. Een risico… het is niet mijn bedoeling een politiek statement te posten. Het is iets wat me de hele dag bezighoudt, dus is het iets om over te schrijven.

Blue, green and brown
Blue, green and brown. Mark Rothko (1952)

Onbegrijpelijk

Allereerst moet ik vertellen dat ik niet tot in de kleinste details weet wat er tussen Israël en de Palestijnen gebeurd is sinds de oprichting van Palestina. Ik ben geen kenner. Ik volg het, ken globaal de geschiedenis en vind vooral al mijn hele leven dat regeringen, organisaties, systemen, legers en mensen elkaar daar vreselijke dingen aandoen. Al tientallen jaren. Als ik lees hoe de staat Palestina is opgericht, dan denk ik eigenlijk alleen maar: “wat maken we er een zooitje van in de wereld!” Waarom zo kortzichtig? Waarom met zo weinig respect voor de geschiedenis van een gebied? Het leidt tot zo ontzettend veel ellende. Al zo ontzettend lang. Ik heb het nooit begrepen. Ik weet het: het klinkt naïef. Maar het ‘niet snappen’ komt vanuit het puntje van mijn tenen. Ik begrijp het geweld niet. Het levert me een ultiem verdrietig en machteloos gevoel op. Het is zo zinloos. Met alles wat er steeds opnieuw weer aan geweld gebeurt, ontstaat er weer meer trauma, meer haat, nieuw conflict en meer geweld. Het wordt nog verschrikkelijker onoplosbaar.

Mark Rothko (1957)

Hij zit er middenin

Normaal gesproken kijk ik nog wel eens niet naar het nieuws als het te hopeloos wordt. Maar nu ken ik iemand in Israël die er midden in zit. Het doet zeer aan mijn hart. Hij is daar en het is angstig en verschrikkelijk. Ik heb eigenlijk altijd veel verdriet om de Palestijnen in dit conflict en de ontzettend ingewikkelde positie van de inwoners van Gaza. In mijn ogen ‘the underdog’, ondanks alles wat de Joodse bevolking door de geschiedenis heen heeft meegemaakt. En nu, nu ken ik deze Israëlische jongeman van de camino met wie ik een intense klik voelde. Hij is misschien net een dag terug in Israël als de aanvallen plaatsvinden. Ik kan hem niet goed plaatsen tussen deze verschrikkelijke gewelddadigheden. Het moet hem vreselijk raken.

Mark Rothko No 12 (1951)

Oordelen

Alle inwoners van Israël zijn verplicht om in het leger te dienen en hij vertelde mij tijdens het lopen dat het hem geen goed gedaan heeft. Hij raakte in een depressie. Toch veroordeelde een andere caminowandelaar hem ervoor, een Schotse man met Palestijnse vrienden die vreselijke dingen hebben meegemaakt. Ik zat met deze man te eten toen mijn vriend langskwam en ik hem vroeg om aan te schuiven. De Schot oordeelde achteraf in een Whatsapp aan mij hard over hem. Hij vindt dat alle Israëli’s die in het leger hebben gezeten slecht zijn, omdat zij het Israëlische leger, dat de meest gruwelijke dingen gedaan heeft, vertegenwoordigen en dus verantwoordelijk zijn. Zijn boosheid, zo zonder kennis van de persoon, van zijn ervaringen, inzichten en meningen, gaf me een sterk onrustig gevoel.

Naïef of principieel?

Misschien ben ik ook hier naïef en zou ik wat principiëler moeten vasthouden aan goed of fout. Maar naast dat ik deze Israelische jongeman graag mag en de Joden en thuisland gun, blijft ook mijn verdriet om wat er in Gaza gebeurt en staat te gebeuren. Het kan blijkbaar naast elkaar bestaan. In mij bestaat het naast elkaar. Hear hear Arjan Lubach die het heel goed verwoordt vanavond. Want wat is dat dan, goed en fout? Ik kan niks veranderen aan het grote conflict, maar ik kan wel op individueel niveau open staan voor het verhaal van mensen met al hun nuances en waarheden. Want ik vind dat in het leven geen zwart of wit of goed of fout is. Wat helpt het om een hekel te hebben aan iemand die je niet kent? Je kan beter het gesprek aangaan, je inzichten verruimen of de inzichten van de ander. Zo’n hard oordeel leidt in mijn ogen alleen maar tot meer haat. Liever naïef vredelievend dan principieel haatdragend.

Moors Romaans naast elkaar in een kerkje in Noord Spanje

Zorgen

En mijn jonge vriend is ondertussen fysiek nog in orde, maar mentaal ‘out’. “Het is tragisch en verschrikkelijk” geeft hij aan. Ik ben vooral blij dat hij nog leeft, maar maak me zorgen over wat er gebeurt als andere landen zich er in gaan mengen en het groter wordt. Of als hij moet vechten. We deelden een bepaalde gevoeligheid en ik kan me er geen voorstelling van maken hoe het moet zijn. Ik doe af en toe maar even ‘bidden’ (of iets wat er op lijkt) dat hij zich redt. En dat het snel voorbij gaat. Waar ik ook weer buikpijn van krijg, want vermoedelijk gaat dat aan de andere kant weer heel veel geweld en dus trauma’s en haat veroorzaken.

Het voelt onoplosbaar. Het voelt verschrikkelijk. Stay strong.

Yellow rrr, Mark Rothko